السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

452

تفسير الميزان ( فارسي )

رسول خدا ( ص ) همواره در روزهاى عيد فطر قبل از رفتن به مصلى فطره را تقسيم مىكرد و اين آيه را مىخواند : * ( « قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّه فَصَلَّى » ) * « 1 » . مؤلف : و نيز در اين معنا كه دو آيه مورد بحث درباره زكات فطره و نماز عيد نازل شد به دو طريق از ابو سعيد روايت شده ، البته روايتى موقوف به اين معنى كه نام معصوم در آن ذكر نشده است . و همچنين به دو طريق از ابن عمر ، و به دو طريق از نائلة بن أصقع ، و به دو طريق از ابى العاليه ، و به دو طريق از عطاء ، و به دو طريق از محمد بن سيرين ، و به دو طريق از ابراهيم نخعى روايت آورده ، و همچنين از عمرو بن عوف از رسول خدا ( ص ) روايت كرده « 2 » . و در خصال از عتبة بن عمرو ليثى از ابو ذر روايت كرده كه در ضمن حديثى گفت از رسول خدا ( ص ) پرسيدم : يا رسول اللَّه ( ص ) از آنچه خداى تعالى درباره دنيا بر تو نازل كرده كدامش در صحف ابراهيم و موسى بوده ، فرمود : اى أبا ذر بخوان * ( « قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّه فَصَلَّى بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَالآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقى إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الأُولى صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَمُوسى » ) * ، و خلاصه آنچه در صحف ابراهيم و موسى بوده مضمون همين چهار آيه قبل بوده كه مىفرمايد : « هر كس زكات دهد و نماز بخواند رستگار شده است ، ولى شما مردم زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح مىدهيد ، با اينكه آخرت بهتر و باقىتر است » « 3 » . مؤلف : همين حديث مؤيد گفته ما است ، كه گفتيم كلمه « هذا » اشاره است به مجموع چهار آيه . و در بصائر به سند خود از ابو بصير روايت كرده كه گفت : امام صادق ( ع ) فرمود آن صحفى كه خداى تعالى در آيه * ( « صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَمُوسى » ) * نام مىبرد ، نزد ما است ، پرسيد : آيا صحف نامبرده به صورت الواح است ؟ فرمود : آرى « 4 » . مؤلف : اين روايت را به طريقى ديگر از ابو بصير از آن جناب نقل كرده « 5 » . و ظاهرا مراد از ألواح بودن صحف اين باشد كه صحف نامبرده همان تورات باشد كه قرآن كريم در چند جا از آن تعبير به الواح كرده نظير آيه « وَكَتَبْنا لَه فِي الأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ » « 6 » ، و نيز آيه

--> ( 1 و 2 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 340 . ( 3 ) خصال ، ج 2 ، ص 525 . ( 4 و 5 ) بصائر الدرجات ، ص 136 ، ح 5 ، و ص 137 ، ح 8 . ( 6 ) براى موسى در الواح از هر چيزى مقدارى راى نوشتيم . سوره اعراف ، آيه 145 .